Een rughernia, medisch een lumbale discushernia genoemd, ontstaat in de onderrug. Tussen de vijf lendenwervels liggen tussenwervelschijven die als schokdemper werken en beweging mogelijk maken. Als een schijf beschadigd raakt en uitpuilt, kan deze druk uitoefenen op het wervelkanaal of een zenuwwortel. Dit kan hevige lage rugpijn veroorzaken die uitstraalt naar het been.
Behandeling van een rughernia
Bij de behandeling van een rughernia is het belangrijk om zowel operatieve als niet-operatieve mogelijkheden te beoordelen. Wie zonder operatie kan herstellen, moet niet onnodig worden geopereerd. Andersom kan uitstel bij patiënten die wél een operatie nodig hebben leiden tot langdurige klachten of onomkeerbare schade. Daarom wordt de behandeling afgestemd op de klachten, het neurologisch onderzoek en de bevindingen op beeldvorming.
Afspraak & praktische informatie
Hoe maakt u een afspraak?
U kunt uw afspraakverzoek sturen via WhatsApp, telefonisch of via het contactformulier. Beschrijf kort uw klacht en de tijden die u schikken; dat versnelt het proces en we reageren zo snel mogelijk.
Wat neemt u mee naar het consult?
Neem, indien beschikbaar, uw recente MRI- en CT-beelden mee, eerdere onderzoeks- en operatieverslagen en een lijst van de medicijnen die u dagelijks gebruikt. Dat maakt de beoordeling aanzienlijk eenvoudiger.
Wat gebeurt er tijdens het eerste consult?
We luisteren naar uw klachten en voorgeschiedenis, doen een neurologisch onderzoek en bekijken uw bestaande beelden samen. De behandelopties worden vervolgens met u gepland, rekening houdend met uw verwachtingen en levensstijl.
Second opinion
Is er elders een diagnose gesteld of een operatie geadviseerd, dan kunt u met uw bestaande beelden en verslagen een afspraak maken voor een second opinion.
Neem contact op voor uw vragen en afspraakverzoeken. Wij reageren zo snel mogelijk.
Het vaststellen van een hernia is een proces waarbij de klinische ervaring van de chirurg wordt gecombineerd met moderne technologische mogelijkheden. De eerste en belangrijkste stap is het luisteren naar de klachten van de patiënt en het uitvoeren van een gedetailleerd neurologisch onderzoek. Bij dit onderzoek worden de spierkracht, de reflexen en het gevoelsverlies zorgvuldig beoordeeld. Vervolgens worden met de gouden standaard, een lumbale MRI (Magnetic Resonance Imaging) met hoge resolutie, de locatie en de grootte van de hernia en de mate van druk die deze op de zenuw uitoefent verduidelijkt. Een CT-scan (computertomografie) om de botstructuur te onderzoeken, of een EMG-onderzoek om de geleidingssnelheid van de zenuwen te meten, zijn eveneens elementen die het diagnostische proces vervolledigen.
Is elke lage rugpijn een hernia?
In tegenstelling tot wat men in de samenleving algemeen denkt, is niet elke lage rugpijn een hernia. Ongeveer 90% van de lage rugpijn wordt veroorzaakt door spierverrekkingen, blessures aan het bindweefsel, artrose van de facetgewrichten (verkalking) of mechanische overbelasting. Onder deze oorzaken van pijn is een hernia een specifiekere aandoening die wordt gekenmerkt door zenuwcompressie. Om deze reden kunnen behandelingen die zonder een juiste diagnose worden toegepast tot tijdverlies leiden.
Is een hernia een genetische ziekte?
Hoewel een hernia niet rechtstreeks in de categorie van een "erfelijke" ziekte valt, is een familiaire aanleg een belangrijke factor. Als de moeder of vader van iemand op jonge leeftijd een hernia had, is het waarschijnlijk dat het collageenweefsel in de structuur van de tussenwervelschijf van die persoon zwak is. Wanneer dit wordt gecombineerd met omgevingsfactoren (zwaar tillen, gewicht, enz.), verhoogt dit het risico op het ontwikkelen van een hernia.
Ik heb pijn en een doof gevoel die uitstralen naar mijn been, kan dit een teken van een hernia zijn?
Ja, dit is het meest typische en waarschuwende teken van een hernia. Wanneer de hernia in de onderrug drukt op de zenuwwortels die naar het been gaan (meestal de heupzenuw), wordt de pijn eerder in het been, de heup of de tenen gevoeld dan in de onderrug. Als deze pijn ook gepaard gaat met een doof gevoel en tintelingen, is dat een teken dat de zenuwwortel onder ernstige druk staat.
Wat betekent een gescheurde (geëxtrudeerde) hernia?
Een gescheurde hernia, in de medische literatuur een "geëxtrudeerde discus" (Extruded Disc) genoemd, is het scheuren van de beschermende harde buitenlaag van de tussenwervelschijf (annulus fibrosus) en het lekken van het zachte, geleiachtige weefsel dat zich daarin bevindt (nucleus pulposus) in het wervelkanaal. Omdat dit lekkende fragment de zenuwen rechtstreeks samendrukt, leidt het meestal tot plots optredende, hevige en ondraaglijke pijn.
Wat betekent een gesekwestreerde hernia?
Een gesekwestreerde hernia is het meest gevorderde stadium van een hernia. Bij deze aandoening is een fragment dat van de hoofdschijf is losgebroken volledig vrij komen te liggen in het wervelkanaal en naar boven of naar beneden verplaatst. Omdat deze vrije fragmenten ongecontroleerde druk uitoefenen op de zenuwwortels, is dit de groep die vanwege het risico op plotse verlamming of ernstig neurologisch verlies met de grootste zorg operatief moet worden opgevolgd.
Wat zijn de symptomen van een hernia?
De meest voorkomende symptomen zijn: scherpe pijn die in de onderrug begint en zich uitbreidt naar het been, een doof gevoel/tintelingen in het been en de voet, een verkorte loopafstand en moeite met staan. In ernstigere gevallen worden symptomen gezien die dringend ingrijpen vereisen, zoals zwakte in de beenspieren, klapvoet (de voet die blijft haken tijdens het lopen) en een verstoorde controle over het urineren en de stoelgang.
Wat veroorzaakt een hernia?
Een hernia is meestal het gevolg van een combinatie van verschillende factoren. De belangrijkste oorzaken van een hernia zijn het verlies van water in de tussenwervelschijven door veroudering (degeneratie), overgewicht, ongecontroleerd zwaar tillen, langdurig bewegingloos zitten, roken (dat de voeding van de tussenwervelschijf verstoort) en plotse, ongelukkige bewegingen.
Veroorzaakt een hernia beenpijn?
Ja, het kenmerkende symptoom van een hernia is beenpijn. De overgrote meerderheid van de patiënten komt met de klacht: "Mijn onderrug doet niet zoveel pijn, maar het voelt alsof mijn been eraf wordt gerukt." De reden hiervoor is dat de zenuwcompressie in de onderrug de pijn weerkaatst naar het beengebied waar de zenuw is verdeeld.
Veroorzaakt een hernia een doof gevoel en gevoelsverlies in de voeten?
Zeker wel. Wanneer de druk van de hernia op de zenuw aanhoudt, worden de zenuwvezels niet meer in staat om goed te geleiden. Terwijl dit in eerste instantie een gevoel van tintelingen en branden veroorzaakt, kan het naarmate de druk toeneemt overgaan in een gevoel van "speldenprikken" (afsterven) en volledig gevoelsverlies in de voet.
Kan een hernia urineverlies veroorzaken?
Ja, en deze aandoening wordt in de neurochirurgie beschouwd als een "rood alarm" (cauda-equinasyndroom). Als de hernia de bundel zenuwen aan het onderste uiteinde van het wervelkanaal samendrukt, kan de patiënt zijn urine of ontlasting niet ophouden, of kan hij deze niet lozen. Voor een patiënt bij wie dit beeld ontstaat is het van levensbelang om zonder tijd te verliezen naar de spoedeisende hulp te gaan.
Vereist elke hernia een operatie?
Nee, ongeveer 90-95% van de patiënten met een hernia kan herstellen met niet-chirurgische methoden. In de moderne geneeskunde wordt een operatie alleen toegepast bij "geselecteerde" patiënten die risico op verlamming lopen, bij wie de controle over de urine/stoelgang is verstoord, of bij wie de pijn ondanks 6 weken andere behandelingen niet verdwijnt.
Vereist een gescheurde hernia een spoedoperatie?
Hoewel de term "gescheurde hernia" patiënten angst aanjaagt, betekent niet elke gescheurde hernia een spoedoperatie. Als de patiënt geen ernstig krachtsverlies (verlamming) heeft ontwikkeld, kan dit proces ook zonder operatie worden behandeld, met injectiebehandelingen (epidurale injecties) die het oedeem dat de hernia rond de zenuw veroorzaakt onderdrukken, of met rust.
Wordt ozon gebruikt bij de behandeling van een hernia?
Ozontherapie is een effectieve complementaire methode, vooral bij herniaties van vroeg en matig niveau. Het ozongas dat in de tussenwervelschijf wordt geïnjecteerd, helpt om het volume van het herniaweefsel te verkleinen en verlicht de zenuw door de ontsteking in het gebied te verminderen.
Wat is laserbehandeling bij een hernia en hoe wordt deze uitgevoerd?
Laserbehandeling is de ingreep waarbij de inwendige druk van de tussenwervelschijf wordt verlaagd door via een naald tot in het centrum van de schijf te gaan en laserenergie toe te dienen. Deze methode vereist geen chirurgische incisie. De laser is echter niet geschikt voor elk type hernia; hij verdient over het algemeen de voorkeur in gevallen die nog niet zijn gescheurd (contained, ingesloten) en waarbij de buitenwand van de tussenwervelschijf intact is.
Wat zijn de injectiebehandelingen bij een hernia?
Deze worden ondergebracht onder de noemer van interventionele pijnbehandelingen. De meest voorkomende zijn: transforaminale injecties die rechtstreeks op de zenuwwortel worden toegediend, epidurale injecties die rond het ruggenmergvlies (dura) worden toegediend, nucleoplastie en facetgewrichtblokkades. Deze injecties verlichten snel het oedeem en de ontsteking in het herniagebied, verhogen het comfort van de patiënt en kunnen de noodzaak van een operatie wegnemen.
Wat gebeurt er als een hernia niet wordt behandeld?
Onbehandelde hernia's met aanhoudende zenuwcompressie kunnen blijvende slinking (atrofie) van de beenspieren, klapvoet en chronische neuropathische pijn veroorzaken. In het ergste geval kan de zenuwgeleiding volledig worden onderbroken, wat resulteert in onomkeerbare verlamming.
Welke arts moet worden geraadpleegd voor de behandeling van een hernia?
Het belangrijkste specialisme dat gespecialiseerd is in de diagnose, de opvolging en zowel de chirurgische als de interventionele (injectie)behandelingen van een hernia is de neurochirurgie.
Is zwemmen goed voor een hernia?
Absoluut ja. Dankzij de opwaartse kracht van het water reduceert zwemmen de belasting op de wervelkolom tot nul. Vooral rugslag versterkt op de veiligste manier de rug- en buikspieren en levert zo een grote bijdrage aan het herstel van de hernia en de preventie van herhaling.
Welke situaties bij een hernia vereisen dringend ingrijpen?
Klapvoet (plots krachtsverlies), het niet kunnen lozen of het verlies van controle over urine of ontlasting, seksuele disfunctie, en hevige pijn die ondanks alle behandelingen niet afneemt en de patiënt niet laat slapen, vereisen een chirurgische spoedingreep.
Welke methode moet bij een hernia worden verkozen en wanneer?
Bij lichte hernia's moeten medicatie en fysiotherapie worden verkozen; bij hardnekkige pijn die met deze methode niet verdwijnt, interventionele injecties of nucleoplastie; en in gevallen van neurologisch verlies (risico op verlamming) of ernstige gescheurde hernia's die niet op de behandeling reageren, moet microchirurgie worden verkozen.
Geneest fysiotherapie een hernia volledig, of verlicht ze alleen de pijn?
Fysiotherapie versterkt de spieren van de onderrug en vermindert daardoor de belasting op de tussenwervelschijf. Bij kleine en matige hernia's kan ze voor blijvend herstel zorgen. Bij grote hernia's die de zenuw ernstig samendrukken, kan ze de pijn echter wel verlichten, maar de hernia niet volledig wegnemen; om deze reden moet ze worden ondersteund met interventionele methoden.
Wat zijn de definitieve criteria die tot de beslissing voor een operatie bij een hernia leiden?
De beslissing voor een operatie wordt genomen als een van de volgende vier hoofdcriteria aanwezig is: 1. Voortschrijdend krachtsverlies, zoals klapvoet. 2. Verlies van controle over de blaas/darm. 3. Hevige pijn die ondanks minstens 6 weken andere behandelingen niet verdwijnt. 4. Een verlies aan levenskwaliteit dat het dagelijks leven onmogelijk maakt.
Welke veranderingen in levensstijl moeten worden aangebracht om de rug gezond te houden na de behandeling?
Er moeten regelmatig rug- en buikspieroefeningen worden gedaan, er moet gestopt worden met roken (roken verstoort de voeding van de tussenwervelschijf), men moet niet langdurig in dezelfde houding zitten, en voorwerpen moeten worden opgetild door de knieën te buigen in plaats van vanuit de rug.
Wat zijn de risico's van volksremedies die worden gebruikt bij de behandeling van een hernia, zoals rugmanipulatie, koppen (cupping) en soortgelijke methoden?
Dergelijke onwetenschappelijke methoden kunnen leiden tot het scheuren van de zenuwwortel, verlamming veroorzaken doordat een niet-gescheurde hernia in het wervelkanaal wordt gedreven, of blijvende invaliditeit tot gevolg hebben. De gezondheid van de wervelkolom mag alleen worden toevertrouwd aan artsen die gespecialiseerd zijn in dit vakgebied.
Kan een onbehandelde hernia problemen veroorzaken zoals urine-incontinentie?
Ja. De chronische druk van de hernia op de zenuwen kan de autonome zenuwvezels beschadigen die de blaas en de darm aansturen. Deze situatie kan leiden tot ernstige gevolgen zoals blijvende urine-incontinentie of verlies van de erectie.
Maakt afvallen deel uit van de behandeling van een hernia?
Absoluut. Onze lendenwervels vormen het zwaartepunt van het lichaamsgewicht. Elke verloren kilo vermindert de druk op de hernia, waardoor het genezingsproces versnelt en de duurzaamheid van de behandeling wordt gewaarborgd.
In welk stadium van een hernia geven behandeling met medicatie en rust resultaat?
Bij nek(cervicale)hernia's van vroeg en matig niveau die net zijn begonnen en die nog geen zenuwbeschadiging hebben veroorzaakt, zorgen medicatie en rust meestal voor voldoende herstel binnen 2-4 weken.
Waarom keert een behandelde hernia terug, en wat moet er worden gedaan om herhaling te voorkomen?
Een hernia keert terug door de zwakte van het schijfweefsel en de overmatige belasting erop. Om herhaling te voorkomen moet afstand worden genomen van de "hernia-veroorzakende levensstijl". Dat wil zeggen: afvallen, de spieren van de onderrug of nek versterken en de gewoonte om zware lasten te tillen afleren.
